1. Lời Giải Hay
  2. Soạn Văn 7

Soạn bài cuộc chia tay của những con búp bê

Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê cực hay hỗ trợ bạn trả lời câu hỏi SGK để soạn văn bài được tốt hơn.

Hướng dẫn soạn bài cuộc chia tay của những con búp bê giúp bạn nắm vững kiến thức và trả lời tốt nhất các câu hỏi trong trang 26 và 27 SGK Ngữ Văn 7 tập 1.

Tóm tắt cuộc chia tay của những con búp bê

Vì bố mẹ chia tay nhau, hai anh em Thành và Thuỷ cũng phải mỗi người một ngả: Thuỷ về quê với mẹ còn Thành ở lại với bố. Hai anh em nhường đồ chơi cho nhau, Thuỷ đau đớn chia tay thầy cô, khi chia tay còn quyến luyến anh không muốn rời,… Ba cuộc chia tay gợi lên ở bạn đọc những xúc cảm mạnh mẽ cùng nỗi xót thương cho cảnh ngộ mà lẽ ra những người bạn nhỏ không phải gánh chịu.

cuoc chia tay cua nhung con bup be

Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê chi tiết

Phần bài soạn chi tiết giúp các em tham khảo và nắm các ý chính để hoàn thành bài soạn của mình.

Bài 1 trang 26 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Đọc kĩ văn bản để nắm được: Truyện viết về ai, về việc gì? Ai là nhân vật chính trong truyện?

Truyện viết về hai nhân vật Thành và Thuỷ. Truyện miêu tả cảnh gia đình của Thành và Thuỷ tan vỡ (cha mẹ bỏ nhau) đặc biệt khắc hoạ sự xót xa của hai anh em khi tình cảm của họ bị xẻ chia.

Bài 2 trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Hãy suy nghĩ và thảo luận với bạn trong nhóm về mấy điểm sau:

a) Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy?Việc lựa chọn ngôi kể này có tác dụng gì?
b) Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa của truyện không?

a) Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất. Người kể chính là người chứng kiến câu chuyện xảy ra, trực tiếp tham gia cốt truyện – tức là cùng chịu nỗi đau vì sự mất mát về tình cảm như em gái mình. Cách lựa chọn ngôi kể này giúp tác giả có điều kiện trực tiếp thể hiện suy nghĩ, tình cảm và diễn biến tâm trạng của nhân vật, tăng thêm tính chân thực của truyện, làm cho truyện hấp dẫn và sinh động hơn. Chính vì thế, mặc dù tiêu đề của truyện là cuộc chia tay của những con búp bê nhưng người đọc vẫn hiểu là cuộc chia tay của Thanh và Thuỷ.

b) Tuy nhiên, tiêu đề truyện còn một hàm ý khác. Những con búp bê thường gợi liên tưởng đến sự hồn nhiên, trong sáng, vô tư. Cuộc chia tay của những con búp bê tạo ra một tình huống tâm lí – đó là cuộc chia tay không đáng có, cũng như không đáng có cuộc chia tay giữa Thành và Thuỷ – hai anh em vốn rất mực gần gũi, thương yêu và luôn luôn quan tâm, chia sẻ cùng nhau. Tên truyện, vì thế đã gợi ra được một tình huống đáng chú ý khiến người đọc phải quan tâm theo dõi.

Bài 3 trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Hãy tìm các chi tiết trong truyện để thấy hai anh em Thành, Thủy rất mực gần gũi thương yêu, chia sẻ và luôn quan tâm đến nhau.

Các chi tiết trong truyện cho thấy hai anh em Thành, Thuỷ rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và luôn quan tâm đến nhau:

– Khi Thành đi đá bóng bị rách áo, Thuỷ đã mang kim ra tận sân vận động để vá áo cho anh.

– Ngược lại, Thành thường giúp em mình học. Chiều chiều lại đón em ở trường về.

– Lúc chia tay, Thành đã nhường hết đồ chơi cho em nhưng Thuỷ lại sợ anh không có người gác đêm nên cứ một mực buộc anh phải nhận giữ con Vệ Sĩ.

Bài 4 trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Lời nói và hành động của Thủy khi thấy anh chia hai con bút bê Vệ Sĩ và Em Nhỏ ra hai bên có gì mâu thuẫn? Theo em, có cách nào để giải quyết được mâu thuẫn ấy không? Kết thúc truyện, Thủy đã lựa chọn cách giải quyết như thế nào? Chi tiết này gợi lên cho em những suy nghĩ và tình cảm gì?

Đọc truyện, điều dễ nhận thấy là giữa lời nói và hành động của Thuỷ bộc lộ những mâu thuẫn rõ rệt khi thấy anh chia hai con búp bê Vệ Sĩ và Em nhỏ ra hai bên: trong suy nghĩ, Thuỷ không muốn chia rẽ hai con búp bê, nên Thuỷ vừa ngạc nhiên vừa giận dữ “Sao anh ác thế!” đã lại rất thương Thành, sợ đêm đêm không có con Vệ Sĩ canh giấc ngủ cho anh. Để giải quyết được mâu thuẫn ấy, chỉ có một cách duy nhất là bố mẹ các em không xảy ra việc chia tay. Nhưng thực tế thật là nghiệt ngã. Cuộc chia tay của người lớn đã để lại hậu quả đau đớn cho các em. Cuối truyện, Thuỷ đã để lại con Vệ Sĩ. Đây là chi tiết có tính cao trào, đặc sắc, giàu ý nghĩa nhân văn của truyện.

Bài 5 trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thủy với lớp học làm cô giáo bàng hoàng và chi tiết nào khiến em cảm động nhất, vì sao?

Trong cuộc chia tay của Thuỷ với cả lớp, chi tiết Thuỷ cho biết mình sẽ không được đi học nữa (vì nhà bà ngoại ở xa trường quá) và rồi đây, Thuỷ sẽ phải đi bán hoa ngoài chợ là chi tiết khiến cô giáo (và cả các bạn nữa) bàng hoàng nhất. Cha mẹ Thành và Thuỷ chia tay, với họ đó đã là một nỗi đau đớn lớn. Nhưng ở tuổi của Thuỷ mà không được đến trường, lại phải bước vào đời sớm thế, rõ ràng chi tiết ấy sẽ khiến cho mọi người cảm thấy xót xa hơn. Trong khi đó, có lẽ chi tiết cảm động nhất trong màn chia tay này là chi tiết cô giáo Tâm tặng cho Thuỷ quyển vở và cây bút nắp vàng (hoặc cũng có thể nêu ra chi tiết: sự chết lặng đi của cô Tâm cùng những giọt nước mắt từ từ rơi khi nghe tin Thuỷ không còn được đến trường nữa).

Bài 6 trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Em hãy giải thích vì sao khi dắt tay Thủy ra khỏi trường, tâm trạng của Thành lại: “kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật”.

Thành kinh ngạc bởi trong khi tâm hồn mình đang diễn ra những mất mát, đớn đau quá lớn (mất mái ấm gia đình, phải chia tay đứa em gái nhỏ) thì cuộc đời ngoài kia vẫn trôi bình thản. Chi tiết này cho thấy sự hụt hẫng, cô đơn của nhân vật. Nó tác động mạnh vào ý thức trách nhiệm của mỗi chúng ta trước những người xung quanh và trước cuộc sống của cộng đồng.

Bài 7 trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Qua câu chuyện này, theo em, tác giả muốn nhắn gửi đến mọi người điều gì?

Qua câu chuyện, tác giả muốn gửi đến chúng ta một lời nhắn nhủ rằng: mái ấm gia đình là một tài sản vô cùng quý giá. Nó là nơi gìn giữ những tình cả cao quý và thiêng liêng. Hãy gìn giữ nó, đừng bao giờ vì một lí do gì mà làm tổn hại đến những tình cảm cao quý và thiêng liêng ấy.

lá

Soạn bài cuộc chia tay của những con búp bê ngắn nhất

Ở nội dung dưới đây, chúng tôi gửi đến các bạn những phương thức trả lời khác nhau cho từng câu hỏi:

Câu 1 (trang 26 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

* Truyện viết về hai anh em Thành – Thủy khi bố mẹ bỏ nhau, hai anh em phải chia tay nhau mỗi người một nơi, phải chia đồ chơi và chia tay lớp, cô giáo.

* Nhân vật chính: hai anh em Thành – Thủy.

Phương thức 2

– Truyện về các nhân vật: Thành, Thủy, ba mẹ,cô giáo Tâm, con Vệ Sĩ, con Em Nhỏ.

– Truyện kể về cuộc chia tay đầy đau đớn và xúc động của hai anh em Thành và Thủy do bố mẹ chia tay

– Nhân vật chính là Thành và Thủy là nhân vật chính

Phương thức 3

– Truyện viết về cuộc chia tay đầy xót xa của hai anh em ruột thịt. Nhân vật chính là Thành và Thủy.

Câu 2 (trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

a. câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất

– Tác dụng: thể hiện sâu sắc những tâm tư tình cảm của nhân vật, làm tăng thêm tính chân thực và thuyết phục cho câu chuyện

b. Tên truyện Cuộc chia tay của những con búp bê cũng là cuộc chia tay giữa Thành và Thủy, nó gợi được ý nghĩa tình huống truyện mà tác giả muốn truyền đạt. Hai đứa trẻ ngây thơ, vô tội, hồn nhiên như những con búp bê nhưng vì lỗi của người lớn nên chúng phải rơi vào cảnh ngộ éo le, đau đớn này

Phương thức 2

a. Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất – nhân vật Thành xưng tôi kể chuyện

Tác dụng:

– Nhân vật được trực tiếp thể hiện tình cảm, cảm xúc của mình.

– Làm cho câu chuyện chân thực hơn.
b. Tên của chuyện là cách nói ẩn dụ cho cuộc chia tay giữa Thành và Thủy. Những con búp bê chia tay nhau tượng trưng cho việc anh em Thành và Thủy chia tay nhau. Thành Thủy đã không để cho hai con búp bê chia tay như nói lên nguyện vọng, mong ước của các em về một mái ấm gia đình.

 Phương thức 3

a. Câu chuyện kể theo ngôi thứ nhất: Đảm bảo tính khách quan của người kể, có tính thuyết phục, tạo nên tính chân thực, diễn tả sâu sắc những tình cảm của hai anh em.

b. Tên truyện liên quan đến ý nghĩa của truyện: người lớn chia tay thì trẻ con và đồ chơi của chúng cũng phải chia tay, xa nhau.

– Những con búp bê là đồ chơi của trẻ nhỏ, gợi sự ngây thơ, trong sáng. Trong truyện, chúng không có lỗi cũng giống như Thành và Thủy nhưng cũng phải chia tay.

Câu 3 (trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

Các chi tiết trong truyện để thấy hai anh em Thành và Thủy rất gần gũi, thương yêu, chia sẻ và quan tâm với nhau:

– Thủy đã mang kim chỉ ra tận sân vận động để vá áo cho anh.

– Thành nhường đồ chơi cho em, giúp em học tập và đưa em đi chơi.

– Thủy biết anh Thành sợ ma nên nhường con Vệ Sĩ gác đêm cho anh.

Phương thức 2

Những chi tiết cho thấy hai anh em Thành, Thủy rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau:

– Thủy đem kim chỉ ra tận sân vận động vá áo cho anh.

– Thành giúp em học bài, chiều nào cũng đón em đi học về.

– Hai anh em nắm tay nhau vừa đi vừa trò chuyện.

– Khi chia đồ chơi, hai anh em đều nhường hết cho nhau, Thủy còn đem con Vệ Sĩ để đầu gường gác cho anh ngủ.

– Khi chia tay nhau cả hai anh em đều bật khóc.

Phương thức 3

– Các chi tiết chứng tỏ hai anh em Thành và Thủy rất mực yêu thương gần gũi, chia sẻ và luôn quan tâm tới nhau là:

+ Thủy mang kim chỉ ra tận sân vận động vá áo cho anh

+ Thành chiều nào cũng đón em đi học về, hai anh em nắm tay nhau vừa đi vừa nói chuyện

+ Thủy căn dặn khi nào áo anh rách nhớ đưa cho mình vá

+ Hai anh em cứ nhường đồ chơi cho nhau. Thương anh không có ai gác đêm cho ngủ Thủy nhường lại cho anh con vệ sĩ.

Câu 4 (trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

– Lời nói và hành động của Thủy có mâu thuẫn đó là một mặt Thủy rất giận dữ, không muốn chia rẽ hai con búp bê, nhưng mặt khác vì thương anh, sợ anh không có ai gác đêm cho ngủ nên sau khi tru tréo lên giận dữ em đã vô cùng bối rối

– Cách giải quyết duy nhất là gia đình chúng phải đoàn tụ

– Kết thúc truyện Thủy đã để con Em Nhỏ cạnh con Vệ Sĩ để chúng không bao giờ chia cắt

– Cách kết thúc này khiến người đọc thương cảm trước tấm lòng vị tha, nhân hậu của Thủy, mong muốn cuộc chia tay này sẽ không diễn ra

Phương thức 2

– Lời nói và hành động của Thủy mâu thuẫn ở chỗ: một mặt em giận dữ khi thấy Thành chia rẽ con Vệ sĩ và con Em Nhỏ, mặt khác, em vì thương anh nên đã bối rối sau khi “tru tréo lên”.

– Để giải quyết mâu thuẫn ấy, chỉ có thể là cha mẹ không li dị, hai anh em Thành và Thủy được đoàn tụ.

– Kết thúc truyện, Thủy quyết định để lại con Em Nhỏ bên cạnh con Vệ Sĩ để chúng không bao giờ chia cách. Chi tiết này khiến người đọc thương cảm trước tấm lòng đầy vị tha, nhân hậu, trong sáng của Thủy.

Phương thức 3

– Lời nói và hành động của Thủy có sự mâu thuẫn khi thấy anh chia hai con búp bê Vệ Sĩ và Em Nhỏ ra hai bên: Thủy rất giận dữ khi thấy anh chia Vệ Sĩ và Em nhỏ ra nhưng cũng thương anh vì sợ đêm anh không có con Vệ Sĩ canh gác.

– Cách giải quyết mâu thuẫn là bố mẹ Thủy không chia tay nhau nữa thì búp bê cũng không phải chia rời.

– Kết thúc truyện, Thủy đã chọn cách giải quyết là để con Vệ Sĩ cạnh con Em Nhỏ. Chi tiết này gợi cho em thấy Thủy là một đứa bé giàu lòng vị tha, thương anh và thương cả búp bê. Thủy chấp nhận mình bị chia lìa còn hơn là để búp bê phải xa nhau.

⟹ Sự chia tay của hai anh em thật là vô lý.

Câu 5 (trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

– Chi tiết đó là:

+ Cô giáo tặng Thủy quyển số và chiếc bút máy nắp vàng nhưng em không dám nhận vì em không được đi học nữa. Nhà bà ngoại em ở xa trường học lắm. Mẹ em bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa để ra chợ ngồi bán.

+ Ý nghĩa: Thể hiện sự chua xót cho số phận của Thủy: Em phải sống thiếu thốn tình thương gia đình, xa bố, xa anh, không được học hành, phải lăn lộn vào đường đời để kiếm sống lúc còn quá nhỏ.

– Chi tiết khiến em cảm động nhất đó là cảnh cô giáo và các bạn cùng khóc khi biết Thủy không được đi học nữa. Bởi chi tiết vừa thể hiện sự đau xót cho cảnh ngộ của Thủy, vừa cho thấy tình thầy trò, bạn bè sâu sắc.

Phương thức 2

– Trong tác phẩm, chi tiết chia tay với lớp học làm cô giáo bàng hoàng đó là Thủy không được đi học nữa phải đi bán rau ở chợ vì nhà bà ngoại xa trường học. Thật không ngờ một cô bé còn nhỏ tuổi như vậy đã phải tự kiếm sống

– Chi tiết cảm động nhất là tiếng thốt lên Trời ơi cùng khuân mặt tái lại, nước mắt dàn dụa của cô giáo.

Phương thức 3

– Chi tiết trong cuộc chia tay của Thủy với lớp học làm cô giáo bàng hoàng là: Từ nay Thủy sẽ không đi học nữa, do nhà bà ngoại ở xa trường, mẹ Thủy sẽ sắm cho Thủy một cái thúng đi bán hoa quả.

– Chi tiết khiến em cảm động: Cô giáo Tâm tặng Thủy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắp vàng. Nhưng Thủy lại nói Thủy không đi học nữa.

⟹ Chi tiết này khiến em cảm động là bởi vì chỉ do bố mẹ chia tay mà Thủy không còn được đi học, phải lao động kiểm tiền khi vẫn đang độ tuổi cắp sách tới trường.

Câu 6 (trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

– Thành thấy kinh ngạc khi thấy “mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật”: cuộc sống của mọi người, thiên nhiên vẫn như mọi ngày: yên ả, tươi đẹp chỉ có Thành  và Thủy là phải chịu tổn thương xa rời, Thành tâm hồn dường như đang nối giông bão.

⟹ Tâm lý của Thành được miêu tả chính xác , làm tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái thất vọng, bơ vơ của nhân vật.

Phương thức 2

– Thành thấy kinh ngạc vì trong khi cuộc sống ngoài kia vẫn bình thường như mọi ngày thế mà em và Thủy lại phải chịu sự mất mát, đổ vỡ quá lớn. Đây là diễn biến tâm lí được miêu tả chính xác, nó làm tăng thêm nỗi buồn bơ vơ, lạc lõng của nhân vật.

Phương thức 3

Thành cảm thấy kinh ngạc tại vì:

– Lúc này, anh em Thành đang trong tâm trạng ngổn ngang, đau đớn khi chứng kiến cảnh chia tay đầy nước mắt giữa Thủy với bạn bè, thầy cô.

– Trong đầu Thành đang nghĩ tất cả những gì đang diễn ra xung quanh mình đều rất buồn, ảm đạm.

– Nhưng khi bước ra khỏi trường, Thành lại thấy cuộc sống vẫn diễn ra vui tươi, bình thường nên em mới “kinh ngạc”. Chính khung cảnh bên ngoài ấy đã làm nổi bật hơn sự bơ vơ, lạc lõng của nhân vật.

Câu 7 (trang 27 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

Qua câu chuyện này, theo em có thể tác giả muốn nhắn gởi đến mọi người rằng: Tình cảm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng. Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ, không nên vì bất kì lí do gì để làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy.

Phương thức 2

– Điều mà tác giả muốn nhắn nhủ là: Tình cảm gia đình vô cùng thiêng liêng. Hãy bảo vệ, trân trọng, giữ gìn nó, đừng để nó phải đổ vỡ.

Phương thức 3

Tác giả muốn nhắn gửi đến mọi người:

– Những người làm cha làm mẹ hãy cố gắng giữ  gìn mái ấm gia đình để trẻ em được sống trong hạnh phúc và được hưởng những quyền cơ bản của trẻ em.

– Thông cảm, sẻ chia với những em bé bị bất hạnh vì gia đình tan vỡ.

lá

Tổng kết

Bố cục

-Phần 1 (từ đầu đến “hiếu thảo như vậy”): Cảnh hai anh em chia đồ chơi

-Phần 2 (tiếp đó đến “trùm lên cảnh vật”): Thủy chia tay lớp học

-Phần 3 (còn lại): Cảnh hai anh em chia tay

Giá trị nội dung và nghệ thuật

Giá trị nội dung

Cuộc chia tay đau đớn và đầy cảm động của hai em bé trong truyện khiến người đọc thấm thía rằng: Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng. Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và giữ gìn, không nên vì bất cứ lí do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy

Giá trị nghệ thuật

-Ngôi kể thứ nhất, giúp bộc lộ cảm xúc chân thật, dễ dàng

-Lời kể chân thành, giản dị, không có xung đột dữ dội, ồn ào…phù hợp với tâm trạng nhân vật và có sức truyền cảm

-Miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc, tinh tế

-Lựa chọn chi tiết, hình ảnh độc đáo, hấp dẫn.

Ghi nhớ

   Cuộc chia tay đau đớn và đầy cảm động của hai em bé trong truyện khiến người đọc thấm thía rằng: Tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng. Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ, không nên vì bất kì lí do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy.

lá

Chúc các em soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê tốt và đừng quên tham khảo nhiều bài soạn văn 7 khác tại Tuyển Sinh AZ để học tốt hơn môn Ngữ Văn lớp 7.