1. Lời Giải Hay
  2. Soạn văn 6

Soạn bài Mẹ hiền dạy con

Soạn bài Mẹ hiền dạy con cực hay hỗ trợ bạn trả lời câu hỏi SGK để soạn văn bài được tốt hơn.

Hướng dẫn soạn bài Mẹ hiền dạy con giúp bạn nắm vững kiến thức và trả lời tốt nhất các câu hỏi trong trang 152 và 153 SGK Ngữ Văn 6 tập 1.

Tóm tắt bài Mẹ hiền dạy con

Truyện Mẹ hiền dạy con (trích Liệt nữ truyện) của Trung Quốc thuộc thể loại truyện trung đại.

Thầy Mạnh Tử thuở nhỏ hay bắt chước nên người mẹ đã phải chuyển nhà tới ba lần (lúc đầu ở gần nghĩa địa chuyển đến gần chợ, rồi đến gần trường học) chuyển vị trí sinh sống để thầy Mạnh Tử có chỗ phù hợp với việc học tập. Mẹ thầy Mạnh Tử là người rất biết giữ lời, không nuông chiều con cái và sau này thầy thành người tài giỏi, nổi tiếng chính là một phần công sức của bà.

me hien day con

Soạn bài Mẹ hiền dạy con chi tiết

Phần bài soạn chi tiết giúp các em tham khảo và nắm các ý chính để hoàn thành bài soạn của mình.

Bài 1 trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Lập bảng tóm tắt năm sự việc đã diễn ra giữa mẹ con thầy Mạnh Tử (thuở nhỏ), theo mẫu.

Sự việcConMẹ
1Bắt chước đào, chôn, lăn, khóc.Dọn nhà ra gần chợ.
2Bắt chước cách nô nghịch, buôn bán điên đảo.Dọn nhà đến cạnh trường học.
3Bắt chước tập cách lễ phép, cắp sách vở.Vui vẻ, yên tâm.
4Hỏi người ta giết lợn làm gì.Nói đùa “Để cho con ăn đấy” nhưng sau đó lại đi mua thịt lợn cho con vì lo con sẽ học theo cách nói dối.
5Bỏ học về nhà chơi.Cầm dao cắt đứt tấm vải và nói : “Con đang đi học mà bỏ học, thì cũng như ta đang dệt tấm vải này mà cắt đứt đi vậy”.

Bài 2 trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Ý nghĩa của việc dạy con trong 3 sự việc đầu là gì ? Trong hai sự việc sau là gì ? Ở hai sự việc sau, về ý nghĩa có gì khác so với ba sự việc đầu ? Hãy nêu lên tác dụng của cách dạy con của bà mẹ thầy Mạnh Tử.

   Đây là câu chuyện viết về Mạnh Tử lúc còn nhỏ, tuổi nhỏ thường chưa có tính tự lập cao, chưa biết phân biệt rõ ràng điều xấu, điều tốt, Vì vậy, thời thơ ấu của mỗi con người rất cần những người thân, nhất là bậc, cha mẹ dạy bảo tận tình. Trong truyện, bà mẹ Mạnh Tử là một tấm gương sáng về việc giáo dục con cái. Một số đặc điểm chung cảu dòng văn học này. Nội dung cảu mỗi câu chuyện bao giờ cũng mang một bài học giáo huấn, một bài học đạo đức ở đời.

Bài 3 trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Em hình dung bà mẹ thầy Mạnh Tử là người như thế nào ?

– Bà mẹ thầy Mạnh Tử có lòng thương con rất mực, nên có ý thức dạy con từ sớm, chọn môi trường thích hợp nhất cho con và kiên quyết rèn luyện những đức tính quý báu để con học tập, trở thành người có ích cho xã hội.

– Mặt khác, về phương pháp dạy con, mẹ thầy Mạnh Tử có ý thức giữ nghiêm lời hứa và kiên quyết rèn luyện đức tính chăm chỉ cho con.

Bài 4 trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Hãy đọc lại chú thích dấu sao (*) ở bài Con hổ có nghĩa (trang 143), đoạn nói về cách viết truyện trung đại, từ đó nêu nhận xét về cách viết truyện Mẹ hiền dạy con.

   Truyện Mẹ hiền dạy con được xếp vào hệ thống truyện trung đại, vì văn phong của truyện giống với truyện trung đại.

   Truyện được viết bằng văn xuôi chữ Hán. Câu chuyện gần với kí và sử ghi chép những chuyện có thật. Cốt truyện đơn giản (gồm năm sự việc) không phức tạp. Nhân vật trong truyện được miêu tả thông qua ngôi thứ ba, qua hành động và ngôn ngữ đối thoại. Nội dung của truyện mang tính giáo huấn về tình yêu con và cách dạy bảo con. Truyện viết về những sự việc hàng ngày mang tính chất đơn giản, nhưng hàm chứa một bài học sâu sắc và làm xúc động lòng người. Bà mẹ Mạnh Tử là một tấm gương điển hình cho các bà mẹ về tình yêu thương đối với con cái và cách răn dạy, giáo dục con.

lá

Soạn bài Mẹ hiền dạy con ngắn nhất

Ở nội dung dưới đây, chúng tôi gửi đến các bạn những phương thức trả lời khác nhau cho từng câu hỏi:

Câu 1 (trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Sự việcConMẹ
1bắt chước đào, chôn, lăn, khócDọn nhà ra gần chợ
2bắt chước nô nghịch, cách buôn bán điên đảoDọn nhà đến cạnh trường học
3học tập lễ phép, cắp sách vở đi họcYên tâm
4hỏi mục đích việc giết lợnNói đùa nhưng sợ con sẽ học thói nói ⇒ mua thịt cho con để giữ lời
5bỏ học để chơiCắt đứt tấm vải đang dệt, dạy con về tinh thần học tập

Câu 2 (trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương thức 1

– Ý nghĩa việc dạy con trong ba sự việc đầu: Tạo cho con môi trường sống tốt đẹp

– Ý nghĩa việc dạy con trong hai sự việc sau: dạy con trở thành người có đạo đức và có ý chí học hành

– Tác dụng của cách dạy con: Mạnh Tử học tập chuyên cần, trở thành bậc đại hiền

– Hổ vốn là loài vật ăn thịt, một loài thú dữ, dựng lại chuyện “Con hổ có nghĩa”, mục đích truyền tải sự biết ơn, lối sống thủy chung tình nghĩa càng thành công hơn

Phương thức 2

Sự việc Ý nghĩa Tác dụng việc dạy con của thầu Mạnh tử
Ba sự việc đầu – Chọn môi trường sống thuận lợi cho việc hình thành nhân cách sống của trẻ
– Câu tục ngữ thể hiện nội dung tương tự: Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài”,” Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”
– Từ hôm đó thầy Mạnh Tử học tập rất chuyên cần, rồi sau này trở thành người có học thức và hiểu biết rộng.
Hai sự việc sau

– Giữ lời hừa với với trẻ em
– Kiên quyết hướng trẻ vào sự chăm chỉ chuyên cần

⇒ Hình thành nhân cách của trẻ.

Phương thức 3

* Ý nghĩa của việc dạy con trong ba sự việc đầu:

   Mẹ Mạnh Tử muốn chọn một môi trường sống có lợi nhất cho việc hình thành nhân cách của Mạnh Tử. Để ngăn ngừa những yếu tố xấu làm ảnh hưởng đến con, để tạo cho con có thể phát triển đúng hướng, phương pháp giáo dục tối ưu đầu tiên mà bà chọn chính là đưa Mạnh Tử hòa vào với môi trường giáo dục. Chỉ có như vậy, Mạnh Tử mới hoàn thiện nhân cách.

* Trong hai sự việc sau:

– Mẹ vô tình nói đùa với Mạnh Tử là người ta thịt lợn cho Mạnh Tử ăn nên bà phải lập tức sửa sai bằng cách mua thịt cho con ăn. ⟹ Bà muốn dạy con không được nói dối, phải thành thật.

– Sự việc sau cùng, Mạnh Tử bỏ học về nhà, bà đã cắt đứt tấm vải mình đang dệt. ⟹ Hành động này có tác động lớn đến đứa con. Bà muốn cho con một bài học sâu sắc, phê bình nghiêm khắc về khuyết điểm con vừa mắc phải.

* Tác dụng dạy con của mẹ Mạnh Tử: có tác dụng tích cực trong việc hình thành, phát triển nhân cách của cậu bé. Để từ đó cậu bé biết, nếu mình mắc lỗi sẽ bị phê bình và bị trách phạt.

Câu 3 (trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương thức 1

– Đó là một người mẹ có nhân cách phẩm chất và kiến thức tốt

– Yêu thương và rèn luyện con từ nhỏ

– Có phương pháp dạy con và rèn con.

Phương thức 2

– Mẹ thầy Mạnh Tử là người yêu thương con, khéo léo và sâu sắc trong cách dạy con

Phương thức 3

Hình dung bà mẹ thầy Mạnh Tử:

– Bà là một người phụ nữ thông minh, khéo léo và quyết đoán.

– Bà luôn yêu thương con hết mực nhưng cũng rất nghiêm khắc khi con phạm lỗi.

– Bà biết lựa chọn những điều tốt, tuyệt vời cho con.

– Bà luôn dạy con cách sống thành thật.

Câu 4 (trang 152 SGK Ngữ văn 6 tập 1)

Phương thức 1

– Cách viết truyện Mẹ hiền dạy con: Truyện mang nội dung giáo huấn, kể theo ngôi ba, cốt truyện đơn giản.

Phương thức 2

– Truyện Mẹ hiền dạy con có thể xếp vào truyên Trung Đại bởi:

+ Cốt truyện đơn giản

+ Nhân vật được miêu tả chủ yếu qua ngôn ngữ

+ Hành động nhân vật được miêu tả qua lời đối thoại.

Tuy nhiên truyện Mẹ hiền dạy con ở TQ ra đời sớm hơn nên có một số điểm khác như có lời bình luận ở cuối truyện: “Thế chẳng là nhờ cái công giáo dục quý báu của bà mẹ sao”

Phương thức 3

Nhận xét về cách viết truyện “Mẹ hiền dạy con”:

– Cốt truyện đơn giản.

– Truyện xây dựng theo mạch truyện thời gian.

– Lựa chọn các chi tiết tiêu biểu, giàu ý nghĩa.

– Người kể chuyện có khi xen vào lời bình nhân vật.

⇒ Cách viết truyện giống với truyện trung đại Việt Nam.

lá

Soạn bài Mẹ hiền dạy con phần luyện tập

Bài 1 trang 153 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về sự việc : Bà mẹ thầy Mạnh Tử đang ngồi dệt vải trông thấy con bỏ học về nhà chơi, liền cầm dao cắt đứt tấm vải đang dệt trên khung.

– Ngày xưa dệt một tấm vải phải có tính kiên trì, phải chăm chú và rất lâu mới có sản phẩm. Vải là mặt hàng quý hiếm và đắt giá.

– Cắt đứt, phá hỏng một sản phẩm tốn rất nhiều công sức và có giá trị, ai chẳng tiếc. Vậy mà mẹ thầy Mạnh Tử đã làm như vậy để gây một ấn tượng mạnh mà răn dạy con.

– Dùng hành động kiên quyết để đứa con hiểu thấm thía một điều nếu nói bằng lời thì rất dài dòng và khó hiểu.

Bài 2 trang 153 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Từ chuyện mẹ con thầy Mạnh Tử xưa, em có suy nghĩ gì về đạo làm con của mình ?

– Thấy được sự hi sinh của cha mẹ.

– Kính yêu cha mẹ, kính yêu người có công dạy dỗ mình nên người.

– Phải biết tự giác suy nghĩ và quyết tâm cao độ trong học tập, tu dưỡng đạo đức.

Bài 3 trang 153 SGK Ngữ văn 6 tập 1

Có hai yếu tố Hán Việt đồng âm :

– tử : chết
– tử : con

Hãy cho biết các kết hợp dưới đây được sử dụng với nghĩa nào ?

công tử, tử trận, bất tử, hoàng tử, đệ tử, cảm tử.

– Nghĩa tử : chết

+ tử trận

+ bất tử

+ cảm tử

– Nghĩa tử : con

+ công tử

+ hoàng tử

+ đệ tử

Tổng kết

• Bà mẹ thầy Mạnh Tử là tấm gương sáng về tình thương con và đặc biệt là về cách dạy con:

– Tạo cho con một môi trường sống tốt đẹp; 

– Dạy con vừa có đạo đức vừa có chí học hành;

– Thương con nhưng không nuông chiều, ngược lại rất kiên quyết.

• Truyện Mẹ hiền dạy con đơn giản nhưng gây được xúc động là nhờ có những chi tiết giàu ý nghĩa.

   Chúc các em soạn bài Mẹ hiền dạy con tốt và đừng quên tham khảo nhiều bài soạn văn 6 khác tại Tuyển Sinh AZ để học tốt hơn môn Ngữ Văn lớp 6.