Soạn bài ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê đặc sắc hỗ trợ bạn trả lời câu hỏi SGK để soạn bài tốt hơn.

Hướng dẫn soạn bài ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê sẽ giúp bạn nắm vững kiến thức và trả lời tốt nhất các câu hỏi trong trang 127 đến 57 SGK Ngữ Văn 7 tập 1.

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Phiên âm

Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
Hương âm vô cải, mấn mao tồi,
Nhi đồng tương kiến, bất tương thức,
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai?

Dịch nghĩa

Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về,
Giọng quê không đổi, nhưng tóc mai đã rụng.
Trẻ còn gặp mặt, không quen biết
Cười hỏi: Khách ở nơi nào đến?

Dịch thơ

Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
Trẻ con nhìn lạ không chào
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi

Soạn bài ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê chi tiết

Phần bài soạn chi tiết giúp các em tham khảo và nắm các ý chính để hoàn thành bài soạn của mình.

Bài 1 trang 127 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Qua tiêu đề bài thơ, có thể thấy sự biểu hiện tình quê hương ở bài thơ này có gì độc đáo?
 
Ngày xưa, nỗi nhớ quê hương thường thể hiện qua nỗi sầu của người xa xứ. Song qua tiêu đề, có thể nhận thấy, bài thơ này đã thể hiện tình yêu quê hương một cách hoàn toàn khác: tình quê lại thể hiện ngay khi mới đặt chân về đến quê nhà, ngay khi tưởng là được hạnh phúc và vui mừng nhất.

Bài 2 trang 127 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Chứng minh hai câu đầu đã dùng phép đối trong câu (còn gọi là tiểu đối, tự đối).Nêu tác dụng của việc dùng phép đối ấy.

Nhận biết về phép đối trong hai câu thơ đầu và nêu tác dụng của nó:

Hai câu đầu của bài thơ này có hình thức tiểu đội: Thiếu tiểu li gia / lão đại hồi, Hương âm vô cải / mấn mao tồi. Hai câu đối, mỗi câu hai vế, mỗi vế có hai bộ phận đối nhau rất chính. Lí gia đối với đại hồi, hương âm đối với mấn mao là chỉnh cả ý lẫn lời; thiếu tiểu đối với lão, cô cải đối với tôi tuy có hơi chính về lời song về ý rất chỉnh (thiếu tiểu: còn nhỏ; lão: về già; vô cải: không thay đổi, tôi: chỉ sự thay đổi). Xét về ý nghĩa ngữ pháp, thiếu tiểu và lão đều là chủ ngữ cũng như vô cải và tôi đều là vị ngữ, hai câu đối đọc lên nghe rất hài hoà.

Hình thức tiểu đối trong hai câu này đã giúp nhà thơ thể hiện những ý nghĩa rất khái quát trong một lượng câu chữ ít ỏi. Câu thơ đầu nói về quãng thời gian gần suốt cả cuộc đời xa quê đồng thời hé lộ tình cảm quê hướng của nhà thơ. Câu thơ thứ hai dùng một yếu tố thay đổi (mái tóc) để làm nổi bật yếu tố không thay đổi (tiếng nói quê hương). Nói hương âm vô cải là đã động đến phần tinh tế trong sâu thẳm tâm hồn (người thấy tiếng nói quê hương không thay đổi qua mấy chục năm trời hẳn là người luôn nghĩ về quê hương).

Bài 3 trang 127 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Kẻ lại bảng sau vào vở và đánh dấu X vào ô mà em cho là hợp lí:

Phương thức biểu đạtTự sựMiêu tảBiểu cảmBiểu cảm qua tự sựBiểu cảm qua miêu tả
Câu 1x  x 
Câu 2 x  x

Bài 4 trang 127 SGK Ngữ văn 7 tập 1

   Sự biểu hiện của tình quê hương ở hai câu trên và hai câu dưới có gì khác nhau về giọng điệu?

Giọng điệu của câu đầu (khi nói về những thay đổi của thời gian và của con người) tuy có vẻ khách quan nhưng đã hàm chứa cái phảng phất buồn.

Hai câu sau thiên về tự sự và biểu cảm về sự xuất hiện của đám trẻ nhỏ. Đám trẻ nhìn mà không biết, không hiểu. Đó là một sự ngỡ ngàng. Nhưng chua chát hơn, bọn trẻ coi nhà thơ như là một vị khách lạ từ xa tới. Đó là một hiện thực, một hiện thực quá trớ trêu. Tác giả chấp nhận điều đó và không khỏi không xót xa. Xa quê lâu quá nay trở về trở thành kẻ lạ lẫm trên chính miền quê mà không lúc nào nguôi thương nhớ. Giọng thơ ở hai câu này tuy có chút hóm hỉnh song không giấu nổi nỗi buồn sâu kín bên trong. Cũng nhờ thế mà người đọc càng nhận ra cái tình đối với quê hương thật tha thiết và sâu nặng của nhà thơ.

Soạn bài ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê ngắn nhất

Ở nội dung dưới đây, chúng tôi gửi đến các bạn những phương thức trả lời khác nhau cho từng câu hỏi: 

Câu 1 (trang 127 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

Qua tiêu đề bài thơ, có thể thấy sự biểu hiện tình quê hương ở bài thơ có sự độc đáo là:

Nếu đọc nhan đề ta có thể nhận thấy tác giả lúc đầu không có ý định làm thơ khi vừa đặt chân về quê hương nhưng khi về đến nơi, tác giả bị coi là khách nên tác giả mới làm thơ. Vì vậy, bài thơ đã thể hiện tình yêu một cách rất khác đó là: tình yêu quê hương thể hiện ngay khi mới đặt chân về đến quê.

⟹ Tình yêu quê hương sâu nặng, luôn thường trực trong lòng tác giả nên ở bất cứ tình huống nào, nơi đâu thì nó cũng có thể bộc lộ được.

Phương thức 2

Hoàn cảnh sáng tác bài thơ: Nhân vật trữ tình trở về thăm quê mà lại trở thành vị khách trên mảnh đất quê hương mình.

Khác với Lý Bạch, xa quê nên nhìn cảnh nhớ quê, Hạ Tri Trương nhớ quê khi đang đứng trên mảnh đất quê hương.

Phương thức 3

– Điểm khác: Tình cảm quê hương trong bài thơ trên có điểm độc đáo:

+ Tên bài thơ gợi ra hoàn cảnh sáng tác của bài thơ thơ, cụ thể:

• Rời quê đi lên kinh thành thi đỗ rồi làm quan suốt 50 năm mới trở về thăm quê. Tình huống bất ngờ xảy ra: ông bị đám trẻ nhỏ gọi là khách khiến ông xót xa cũng là duyên cớ để nhà thơ chắp bút

• Ngẫu thư là ngẫu nhiên viết (không chỉ định viết) chứ không phải tình cảm ngẫu nhiên bộc lộ phát sinh

+ ẩn đằng sau đó là tình yêu quê hương sâu nặng như sợi đàn căng thẳng chỉ cần chạm nhẹ là ngân lên ngân mãi

Câu 2 (trang 127 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

– Phép đối được sử dụng trong hai câu đầu

+ Câu 1: Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi

• Số chữ tuy không cân xứng nhưng từ loại ngũ pháp vẫn đối rất chỉnh

+ Câu 2: Hương âm vô cải mấn mao tồi

• Bộ phận : hương âm – mấn mao rất chỉnh cả về ý lẫn chữ

• Bộ phận: vô cải – tồi tuy không chỉnh về chữ nhưng vẫn rất chỉnh về ý và chức năbg ngữ pháp (đều làm vị ngữ)

– Tác dụng : bộc lộ gián tiếp tình cảm với quê hương

+ Câu 1 : kể lại quãng đời xa quê và sự đổi thay của quê hương, hé mở tình cảm

+ Câu 2: là câu tả sử dụng yếu tố đổi thay (mấn mao – tóc mai) là bật yếu tố bất biến (giọng quê)

→ Hình ảnh tượng trưng nổi bật tình cảm với quê hương

Phương thức 2

– Hai câu đầu sử dụng phép đối trong câu:

Thiếu tiểu li gia >< lão đại hồi, hương âm vô cải >< mấn mao tồi

Tuy có hơi chênh về lời song về ý rất chỉnh (thiếu tiểu: còn nhỏ >< lão: về già ; vô cải: không thay đổi >< tồi: chỉ sự thay đổi)

– Tác dụng: Thể hiện thể hiện tấm lòng luôn hướng về quê của con người đã gần đi hết cuộc đời, đồng thời khằng định hồn quê, tình quê hương sống mãi trong lòng thi nhân.

Phương thức 3

   Hai câu đầu đã sử dụng phép đối trong câu (tiểu đối) khá chuẩn và chính xác:

– Thiếu tiểu li gia – lão đại hồi, hương âm vô cải – mấn mao tồi. Mỗi câu có 2 vế, mỗi bộ phận trong mỗi vế đối nhau rất chỉnh.

+ Li gia (rời nhà) đối với đại hồi (trở về).

+ Hương âm (giọng quê hương) đối với mấn mao (tóc mai).

⟹ Đối chỉnh cả lời và ý

+ Thiếu tiểu (lúc nhỏ) đối với lão (về già)

+ Vô cải (không thay đổi) đối với tồi (thay đổi)

⟹ Ý rất chỉnh, đọc lên rất hài hòa.

* Tác dụng của việc dùng phép đối đó là: đã cho ta thấy được nỗi buồn của cuộc đời xa quê của tác giả.

Câu 4 (trang 127 SGK Ngữ văn 7 tập 1)

Phương thức 1

– Sự khác nhau về giọng điệu:

+ Hai câu trên giọng điệu ngậm ngùi, tâm sự của người con xa quê lâu ngày nay mới được trở về.

+ Hai câu dưới: Giọng điệu hóm hỉnh, bi hài:

– Chỉ có nhi đồng xuất hiện tại tác giả xa quê đã lâu, không còn ai thân thiết ra tiếp đón.

– Tiếng cười, câu hỏi thơ ngây của bọn trẻ khiến nhà thơ cảm giác bơ vơ, lạc lõng, ngậm ngùi khi trở về quê, làm khách trên quê hương mình

Phương thức 2

Sự biểu hiện tình quê ở hai câu trên dưới có sự khác nhau về giọng điệu, cụ thể:

– Sau bao năm xa quê trở về không chỉ tác giả thay đổi mà quê hương cũng đổi thay không ít

– Tình cảm sâu đậm với quê hương không chỉ bộc lộ trong câu hương âm vô cải mấnmao tồimaf còn ở nỗi xót xa ngậm ngùi trước sự đổi thay của quê hương

– Nét đặc sắc về nghệ thuật là việc dùng các hình ảnh vui tươi để bộc lộ nỗi buồn đau xót:

+ Về quê chỉ có trẻ con ra đón những người cùng tuổi cùng thời giờ đã chẳng còn ai

+ Đã vậy dưới nhưng con mắt ngây thơ hồn nhiên vui của đám trẻ nhỏ ông chỉ là khách. Điều này khiến nhà thơ càng thêm xót xa

⇒ Phía sau hình ảnh vui tươi là giọng bi hài thấp thoáng ẩn hiện

Phương thức 3

– Giọng điệu của hai câu đầu tuy nói về sự thay đổi của thời gian và của con người tuy có vẻ khách quan nhưng có gì đó phảng phất buồn.

– Hai câu sau thiên về tự sự và biểu cảm khi có sự xuất hiện của những đứa trẻ nhỏ. Đứa trẻ đó ngơ ngác không biết là ai, chúng coi ông như là một người khách lạ. Xa quê hương của mình và giờ trở về không ai nhận ra mình, tác giả đã sử dụng giọng điệu có chút hóm hỉnh nhưng chứa đựng nỗi buồn trong lòng.

Soạn bài ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê luyện tập

   Căn cứ vào bản dịch nghĩa bài Hồi hương ngẫu thư và những điều cảm nhận được qua việc học bài thơ, hãy so sánh bản dịch thơ của Phạm Sĩ Vĩ và Trần Trọng San.

– Giống nhau:

Cả hai bản dịch đều sử dụng thể thơ lục bát.

Sát với bản dịch nghĩa.

– Khác nhau:
 
Chi tiết tóc mai rụng:
 
Bản dịch của Phạm Sĩ Vĩ: Dịch thành “tóc đà khác xưa” (chưa thể hiện được cụ thể nội dung trong nguyên tác).
Bản dịch của Trần Trọng San: Dịch thành “sương pha mái đầu” (cũng chưa đạt).
 
Câu thứ ba và thứ tư:
 
+ Bản dịch của Phạm Sĩ Vĩ:

Chưa dịch được tiếng cười hồn nhiên của đám trẻ con khi chúng đưa ra câu hỏi với tác giả.

Không dịch được sát ý thơ: “tương kiến, bất tương thức” (gặp nhau, không biết nhau).

+ Bản dịch của Trần Trọng San: Ở hai câu này dịch sát với nguyên tác hơn.

Tổng kết

Bố cục: 2 phần

– Phần 1 (2 câu đầu): Những thay đổi và không thay đổi của con người.

– Phần 2 (2 câu cuối): Tâm trạng nhà thơ khi bị coi là khách ở quê.

Nội dung

Bài thơ diễn tả một cách chân thực mà sâu sắc, hóm hỉnh mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ.

   Chúc các em Soạn bài ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê tốt và đừng quên tham khảo nhiều bài soạn văn 7 khác tại Tuyển Sinh AZ để học tốt hơn môn Ngữ Văn lớp 7.