1. Lời Giải Hay
  2. Soạn Văn 7

Soạn bài Từ láy

Soạn bài từ láy cực hay hỗ trợ bạn trả lời câu hỏi SGK để soạn văn bài được tốt hơn.

Hướng dẫn soạn bài từ láy giúp bạn nắm vững kiến thức và trả lời tốt nhất các câu hỏi trong trang 41 đến 43 SGK Ngữ Văn 7 tập 1.

Các loại từ láy

1. Những từ láy (in đậm) trong các câu sau (trích từ văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê) có đặc điểm âm thanh gì giống nhau, khác nhau?

– Em cắn chặt môi im lặng, mắt lại đăm đăm nhìn khắp sân trường, từ cột cờ đến tấm bảng tin và những vạch than vẽ ô ăn quan trên hè gạch.
– Tôi mếu máo trả lời và đứng như chôn chân xuống đất, nhìn theo cái bóng bé nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo lên xe.

– Giống nhau:

+ Cả ba từ láy đăm đăm, mếu máo, liêu xiêu đều có sự hòa phối về âm thanh.

+ Đều do hai tiếng tạo thành.

– Khác nhau:

+ Đăm đăm – láy hoàn toàn

+ Mếu máo – láy phụ âm (m) (láy bộ phận)

+ Liêu xiêu – láy vần (iêu) (láy bộ phận)

2. Dựa vào kết quả phân tích trên, hãy phân loại các từ láy có ở mục 1

Láy toàn bộ đăm đăm,…
Láy bộ phận Láy phụ âm đầu mếu máo,…
Láy phần vần liêu xiêu,…

3. Vì sao các từ láy (in đậm) dưới đây (trích từ văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê) không được nói là bật bật, thẳm thẳm?

– Vừa nghe thấy thế, em tôi bất giác run lên bần bật, kinh hoàng đưa cặp mắt tuyệt vọng nhìn tôi. (in đậm từ bần bật)
– Cặp mắt đen của em lúc này buồn thăm thẳm, hai bờ mi đã sưng mọng lên vì khóc nhiều. (in đậm từ thăm thẳm)

 
Các từ bật bật, thẳm thẳm sai về nguyên tắc cấu tạo từ láy toàn bộ. Từ láy toàn bộ có trường hợp láy lại nguyên dạng âm gốc như đăm đăm, song cần lưu ý các trường hợp do sự hoà phối âm thanh nên tiếng láy có biến đổi thanh điệu, phụ âm cuối, chẳng hạn: đo trong đo đỏ, xôm trong xôm xốp, bần trong bần bật, thăm trong thăm thẳm, … Các từ này vẫn thuộc loại từ láy toàn bộ.

lá

Ý nghĩa của từ láy

1. Nghĩa của từ láy ha hả, oa oa, tích tắc, gâu gâu được tạo thành do đặc điểm gì về âm thanh?

Các từ này được tạo thành dựa trên nguyên tắc mô phỏng âm thanh (còn gọi là từ láy tượng thanh): ha hả như tiếng cười, oa oa giống như âm thanh tiếng khóc của em bé, tích tắc giống như âm thanh quả lắc đồng hồ, gâu gâu giống như âm thanh của tiếng chó sủa.

2. Các từ láy trong mỗi nhóm sau đây có điểm gì chung về âm thanh và về nghĩa?

a. Lí nhí, li ti, ti hí.
b. Nhấp nhô, phập phồng, bập bềnh.

– Các từ thuộc nhóm (a) đều có khuôn vần i. Âm thanh của khuôn vần này gợi ra những cái nhỏ vụn, tương ứng với những sự vật, hiện tượng mà các từ lí nhí, li ti, ti hí,… biểu đạt.

– Các từ thuộc nhóm (b) có đặc điểm là:

+ Láy bộ phận phụ âm đầu, tiếng gốc đứng sau.

+ Các tiếng láy đều có chung vần âp, có thể hình dung mô hình cấu tạo loại từ này như sau: (x + âp) + xy; trong đó, x là phụ âm được láy lại, y là phần vần của tiếng gốc, âp là phần vần của tiếng láy.

+ Các từ thuộc nhóm này có chung đặc điểm ý nghĩa là: chỉ sự trạng thái chuyển động liên tục, hoặc sự thay đổi hình dạng của sự vật khi ẩn khi hiện, khi rõ khi phông rõ.

3. So sánh nghĩa của các từ láy mềm mại, đo đỏ với nghĩa của các tiếng gốc làm cơ sở cho chúng: mềm, đỏ.

– Đặt câu với mỗi từ.

+ Bàn tay mẹ mới mềm mại àm sao!

+ Quả cà chua này có màu đo đỏ.

Các từ láy: mềm mại, đo đỏ so với nghĩa các tiếng gốc của chúng có sắc thái của từ láy giảm nhẹ so với gốc. Nó là trạng thái động  chứ không như tiếng gốc nó là trạng thái tĩnh.

Soạn bài Từ láy luyện tập

Phần bài soạn chi tiết giúp các em tham khảo và nắm các ý chính để hoàn thành bài soạn của mình.

Bài 1 trang 43 SGK Ngữ văn 7 tập 1

Đọc đoạn văn đầu văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê (từ “Mẹ tôi, giọng khản đặc” đến “nặng nề thế này”).

a. Tìm từ láy trong đoạn văn đó.
b. Xếp các từ láy theo bảng phân loại.

a. Các từ láy: bần bật, thăm thẳm, nức nở, tức tưởi, rón rén, nhảy nhót, ríu rít, nặng nề, chiêm chiếp

b. Phân loại

Từ láy toàn bộBần bật, thăm thẳm
Từ láy bộ phậnNức nở, tức tưởi, rón rén, rực rỡ, nhảy nhót, ríu ran, nặng nề, chiêm chiếp

Bài 2 trang 43 SGK Ngữ văn 7 tập 1

Điền các tiếng láy vào trước hoặc sau các tiếng gốc để tạo từ láy

…ló, …nhỏ, nhức…, …khác, ….thấp, …chếch, …ách.

Các tiếng láy cần điền:

lấp ló, nho nhỏ hoặc nhỏ nhắn,  nhức nhối, khang khác, thâm thấp, chênh chếch, anh ách.

Bài 3 trang 43 SGK Ngữ văn 7 tập 1

Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong các

– nhẹ nhàng, nhẹ nhõm:
a. Bà mẹ …. khuyên bảo con.
b. Làm xong công việc, nó thở phào … như trút được gánh nặng.
– xấu xí, xấu xa:
a. Mọi người đều căm phẫn hành động … của tên phản bội.
b. Bức tranh của nó vẽ nguệch ngoạc, ….
– tan tành, tan tác:
a. Chiếc lọ rơi xuống đất, vỡ …
b. Giặc đến, dân làng … mỗi người một ngả.

– Bà mẹ nhẹ nhàng khuyên bảo con.
– Làm xong công việc nps thở phào nhẹ nhõm như trút được gánh nặng.
– Mọi người đều căm phẫn hành động xấu xa của tên phản bội.
– Bức tranh nó vẽ nguệch ngoạc xấu xí.
– Chiếc lọ rơi xuống đất vỡ tan tành.
– Giặc đến, dân làng tan tác mỗi người một nơi.

Bài 4 trang 43 SGK Ngữ văn 7 tập 1

 Đặt câu với mỗi từ: nhỏ nhắn, nhỏ nhặt, nhỏ nhẻ, nhỏ nhen, nhỏ nhoi.
 
– Mẹ em có dáng người nhỏ nhắn.
– Anh Ba nói năng nhỏ nhẹ như con gái.
– Mẹ chăm chút cho các con từ những cái nhỏ nhặt nhất.
– Tôi không hề nhỏ nhen như cậu nghĩ.
– Cánh chim nhỏ nhoi giữa bầu trời cao rộng.

Bài 5 trang 43 SGK Ngữ văn 7 tập 1

Các từ máu mủ, mặt mũi, tóc tai, râu ria, khuôn khổ, ngọn ngành, tươi tốt, nấu nướng, ngu ngốc, học hỏi, mệt mỏi, nảy nở là từ láy hay từ ghép?
 
Tất cả đều là từ ghép, bởi vì mỗi tiếng trong từ đều có nghĩa, chúng chỉ giống từ láy ở việc lặp phụ âm đầu.

Bài 6 trang 43 SGK Ngữ văn 7 tập 1

Các tiếng chiền (trong chùa chiền), nê (trong no nê), rớt (trong rơi rớt), hành (trong học hành) có nghĩa là gì? Các từ chùa chiền, no nê, rơi rớt, học hành là từ láy hay từ ghép?
 
a. Nghĩa của các từ:

– chiền: từ cổ, cũng có nghĩa là chùa.
– nê: từ cổ, có nghĩa là chán, con người ăn vào nhưng ko tiêu hóa được thức ăn.
– rớt: rơi ra một vài giọt (còn sót lại, hỏng, không đỗ) hoặc cũng có nghĩa là rơi.
– hành: thực hành.

b. Theo cách giải nghĩa trên đây thì các từ đã cho là từ ghép vì cả hai tiếng trong từ đều có nghĩa.

Ghi nhớ

• Từ láy có hai loại: từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận.

• Ở từ láy toàn bộ, các tiếng lặp lại nhau hoàn toàn nhưng cũng có một số trường hợp tiếng đứng trước biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối (để tạo ra một sự hài hoà về âm thanh).

• Ở từ láy bộ phận, giữa các tiếng có sự giống nhau về phụ âm đầu hoặc phần vần.

Nghĩa của từ láy được tạo thành nhờ đặc điểm âm thanh của tiếng và sự hoà phối âm thanh giữa các tiếng. Trong trường hợp từ láy có tiếng có nghĩa làm gốc (tiếng gốc) thì nghĩa của từ láy có thể có những sắc thái riêng so với tiếng gốc như sắc thái biểu cảm, sắc thái giảm nhẹ hoặc nhấn mạnh, …

Chúc các em soạn bài Từ láy tốt và đừng quên tham khảo nhiều bài soạn văn lớp 7 khác tại Tuyển Sinh AZ để học tốt hơn môn Ngữ Văn lớp 7.